Archive for February, 2009

Το όραμα

Friday, February 27th, 2009

Στη σημερινή Ελευθεροτυπία, στη στήλη Ανάλυση στα γεγονότα η στήλη παραθέτει ένα κομμάτι επιστολής του κ.Νίκου Παπανικολάου, ενός Έλληνα που ζει στην Νέα Υόρκη, προς τη στήλη, που μετξύ άλλων αναφέρει τα ακόλουθα:

»Τι θέλω να πω; Οτι η οποιαδήποτε κυβέρνηση δίνει κατευθύνσεις, χαράζει στρατηγική πορεία προς το μέλλον σε όλους τους τομείς της κοινωνίας. Πολλοί που παρεπιδημούμε έξω από τα σύνορα, βλέπουμε μια Ελλάδα να αυτοκαταστρέφεται, κόμματα να συναγωνίζονται σε παίγνια μηδενικού αθροίσματος, που να μην μπορούν να αρθρώσουν ένα όραμα για την κοινωνία, για να λύσουν -φευ!- προβλήματα επείγοντα. Ο κατάλογος είναι μακρύς. Απλά θέλω να πω ότι κράτος και κοινωνία δίχως όραμα γενικότερο και εθνική, ναι εθνική, συνοχή δεν έχει μέλλον. Πολύ φοβάμαι ότι θα μας ξανακυβερνήσουν ξένοι σε λίγο».

Ο κ.Παπανικολάου εκφράζει ακριβώς αυτά που αισθάνομαι και εγώ από εδώ, την Ιαπωνία: Η έλλειψη κοινού οράματος είναι τόσο αισθητή που σε κάνει να αναρρωτιέσαι τι πάει να πει να είσαι Έλληνας. Για κάποιον που ζεί στην Ελλάδα ίσως να ακούγεται σαν ανόητη ή αυτονόητη ερώτηση, αυτό όμως δε σημαίνει πως γνωρίζει και την απάντηση κιόλας.

Για μένα, που ζώ στην Ιαπωνία, μια κοινωνία με ιδιαίτερη κοινωνική συνοχή, αντιλαμβάνομαι ότι σαν Έλληνας είμαι κατα βάση ιδιώτης, δηλαδή συνδιαλέγομαι με τις κοινωνικές δομές γύρω μου σαν να μην είμαι ένα μέρος του όλου, αλλά σαν να είμαι αυθύπαρκτος, και κρίνω τα πράγματα μόνο από την οπτική βασισμένη στα προσωπικά μου μέτρα και σταθμά. Θα μπορούσε κανείς να το αποδώσει στο ότι είμαι Έλληνας και ζώ στο εξωτερικό.

Φοβάμαι όμως ότι το ίδιο ακριβώς πράγμα συμβαίνει και μέσα στην Ελλάδα, δηλαδή ότι οι Έλληνες ζούν, αισθάνονται και συμπεριφέρονται σαν να ζούν στο εξωτερικό.

Ακόμη περισσότερο, εμείς που ζούμε πραγματικά μακριά, έχουμε συχνά ανάγκη να ακουμπίσουμε και να “πάρουμε αμπάριζα” από τό όραμα της Ελλάδας και ανακαλύπτουμε πανικόβλητοι ότι δεν υπάρχει τέτοιο κοινό όραμα.

Σαν να έιναι η Ελλάδα μια γυναίκα που ενώ ζεί κανείς καθημερινά μαζί της, φοβάται να ταυτίσει το όνειρο του μαζί της, να οραματιστεί ότι θα πάνε μαζί μπροστά, και έτσι κλείνεται στα ιδιωτικά του οράματα επιβίωσης ή επιτυχίας, κλείνοντας σφιχτά τα μάτια του στο τί ανάγκες έχει εκείνη…
Πόσο ιδιώτες είμαστε…

Να το καταλάβουν στο πετσί τους

Monday, February 16th, 2009
Από την σημερινή Νικκέι (οικονομική εφημερίδα):
“Η Πανασόνικ έδωσε εντολή στα διευθυντικά στελέχη της ( από chief manager και πάνω) να αγοράσουν προϊόντα της εταιρίας τους ύψους πάνω από 10.000 γιεν ο καθένας.

Με σκοπό να δώσει στα διευθυντικά στελέχη να καταλάβουν το πόσο δύσκολα έχουν γίνει τα πράγματα, και να επιταχύνει τις αλλαγές στην οργανωτική δομή. Η εντολή αφορά περίπου 10.000 στελέχη”
Πρόκειται για την έκφραση ( που χρησιμοποιείται αυτολεξεί και στα Ιαπωνικά ) που λέει “Να το αισθανθώ στο πετσί μου”. Ακριβώς έτσι. 

* 10.000 γιεν είναι ένα μέσο ενοίκιο 3αριού εδώ στην Οσάκα, γκαρσονιέρας στο Τόκιο

Hello world! ή αλλιώς “το πρώτο αρθράκι”

Saturday, February 14th, 2009

Σχεδόν από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου φλεγόμουν από ενδιαφέρον για την άπω ανατολή, που σταδιακά επικεντρώθηκε στην Ιαπωνία. Τελικά, είχα την τύχη να γίνω ο αποδέκτης μιας υποτροφίας της Ιαπωνικής κυβέρνησης για μεταπτυχιακά, και από τότε ζω στη Δυτική Ιαπωνία, κοντά στην Οσάκα.

Κατά την περίοδο πριν φύγω για Ιαπωνία, κάποιοι γνωστοί μου συνέστησαν να είμαι προετοιμασμένος για απομυθοποιήσεις και για αποκαλύψεις πλευρών αθέατων μέχρι τότε. “Αλλιώς φαίνονται τα πράγματα όταν είσαι απ”έξω και αλλιώς από μέσα”, έλεγαν. Πράγματι, η οπτική μου άλλαξε πολύ.

Όχι τόσο για την Ιαπωνία, αλλά για την Ελλάδα. 

Όταν ξεκίνησα να ζω στην Ιαπωνία, πολύ σύντομα κατάλαβα ότι αυτό που λέγεται “εθνική κουλτούρα”, το σύνολο των αντιλήψεων και συνηθειών που έχουμε από την ανατροφή μας μέσα σε ένα περιβάλλον, στην καθημερινή ζωή λειτουργεί σαν ένα ανεπαίσθητο υποστηρικτικό πλέγμα υποβοηθεί τις καθημερινές αλληλεπιδράσεις, σαν ένας αναπαυτικός καναπές που κάνει και περνά η ώρα χωρίς να το καταλάβεις.

Η Ιαπωνία όμως είναι η χώρα του καθίσματος στο πάτωμα, στα γόνατα και έτσι το πρώτο πράγμα που εξέλειπε ήταν ο καναπές. Μη υποστηριζόμενος από το πολιτισμικό υπόβαθρο που είχα στην Ελλάδα, άρχισα να δίνω σκέψη σε προβλήματα που παλαιότερα τα θεωρούσα αυτονόητα και να ανακαλύπτω νέες πλευρές του τι πάει να πει “είμαι Έλληνας” ή αυτό που λέμε Ελληνική πραγματικότητα.

Αυτό είναι ένα blog για την Ελλάδα.

Για τις πλευρές της Ελλάδας που είναι λίγο-πολύ αθέατες όταν ζει κανείς εκεί, αλλά φαίνονται εντυπωσιακά έντονες όταν την κοιτάζεις απ”έξω.Η αλλαγή οπτικής γωνίας είναι μια από τις πιο αποτελεσματικές μεθόδους για να πάρουν τα πράγματα τις διαστάσεις που πραγματικά έχουν, σαν να κοιτάζει κανείς από την έξω πλευρά των σκηνικών κατά τη διάρκεια που κινηματογραφείται ένα έργο: Όπως και να το κάνουμε, άλλη αίσθηση αποκτούν τα πολυτελέστατα δωμάτια των έργων και τα ερωτόλογα των πρωταγωνιστών, όταν τα βλέπεις ή ακούς από μια θέση που φαίνεται ότι οι τρεις τοίχοι που φαίνονται έχουν πάχος 4 εκατοστά ενώ ο τέταρτος δεν υπάρχει καθόλου, για να μπορεί να κινείται ελεύθερα η κάμερα.